|
عامل
اصلي و مهم در انتخاب نوع تصوير ماهواره اي، حدتشخيص مکاني و همچنين محدوده پوشش
هر فريم تصوير مي باشد و مشابه با دوربين عکس برداري که شما امکان
Zoom
داريد و در صورت استفاده از اين امکان محدوده کمتري پوشش مي يابد, در مورد تصاوير
ماهواره اي نيز مصداق دارد و تصاوير با حد تشخيص بالاي مکاني 60 سانتيمتري, جزييات
بيشترو محدوه کمتري را پوشش مي دهند(حجم فايل بالاتري دارند) و تصاوير با
حد تشخيص پايين مکاني,
جزييات کمتر و محدوده بيشتري را در بر مي گيرند.
بنابراين انتخاب تصوير, بايستي بر مبناي اين عوامل صورت گيرد به طوريکه حد تشخيص
مکاني به اندازه اي انتخاب گردد تا امکان تشخيص عوارض مورد نظرتان را فراهم آورد.
کوچکترين
عارضه قابل تشخيص بر روي تصوير به خصوصيات آن عارضه مرتبط است. خصوصياتي از قبيل
شکل, ابعاد و کنتراست طيفي نسبت به عوارض ضميمه
در
بعضي موارد عوارض با ابعاد کوچکتر از حد تشخيص مکاني تصوير, قابل تشخيص مي گردند
عوارضي از قبيل جاده ها در صورتيکه کنتراست مناسبي با ضميمه داشته باشند به راحتي
قابل تشخيص مي گردند.
در
ادامه راهنماي مختصري از حد تشخيص مکاني متدوال مورد استفاده جهت کاربردهاي
مختلف آورده شده
است:
حد
تشخيص60 سانتيمتري (QuickBird)
-
تشخيص
و تهيه نقشه از عوارض در مقياس ابعاد بزرگتر از 0.5 متر مربع
از قبيل
ManHole
فاضلاب, نيمکت, اتومبيل, آلاچيق, بزرگراه, شانه راه, پياده رو, تاٌسيسات و دکلهاي
خطوط انتقال نيرو, حدود فنس و رديف درختان و بوته ها
-
تعيين
خصوصيات و ويژگيهاي عوارض اشاره شده فوق
-
تشخيص
کرت و مرز مابين محدوده ها و قطعات زمين هاي کشاورزي و باغات
-
تعيين
و تهيه نقشه عرصه و اعيان خانه هاي ويلايي, جاده ها, ساختمانها, حياطها و باغچه ها
-
تشخيص
انواع ساختمانها و خانه ها به تفکيک
حد
تشخيص10 متري (SPOT1…4)
-
موقعيت
يابي و نقشه ساختمانها, محوطه ها, جاده ها, خصوصيات مرزها, ميادين ورزشي, زمين هاي
کشاورزي و خيابانهاي شهري
-
تفکيک
مزارع و باغات از لحاظ وضعيت سلامت و تشخيص نواحي آفت زده
-
تهيه
نقشه کاربري اراضي براي نواحي کوچک
حد
تشخيص30/20 متر (لندست)
-
موقعيت
فرودگاه, مراکز شهري, حومه شهري, استاديوم ورزشي, کارخانجات بزرگ, جنگلهاي پهناور
و مزارع کشاورزي بزرگ
-
تهيه
نقشه هاي کابري اراضي براي نواحي بزرگ
حد
تشخيص80 متر
-
نقشه
ساختار زمين شناسي منطقه اي
-
ارزيابي سلامت اندکسهاي پوشش گياهي براي استانها و کل کشور
حد
تشخيص 1 کيلومتر
-
ارزيابي
اندکسهاي پوشش گياهي براي استانها و کل کشور
-
رديابي وقايع منطقه اي از قبيل هجوم حشرات, خشکسالي و بيابان زدايي
|
|
|
|
داده
هاي لندست
سري ماهواره
هاي آمريکايي لندست از سال 1972 ميلادي شروع به اخذ تصوير از سطح زمين نموده است و
اين تصاوير با کيفيت بالا و به صورت چند طيفي مي باشد و با توجه به چندين دهه
تصويربرداري، ميليونها تصويربا پوشش جهاني در آرشيو موجود مي باشد. لندست 7 از اين
سري در 15 آوريل 1999 با موفقيت پرتاب شد که حاوي مد پانکروماتيک با حد تشخيص 15
متر است که توسط سنجنده
ETM+(Enhanced Thematic Mapper)
اخذ مي گردد که براي بسياري از کاربردها مفيد مي باشد.
لندست
1 و 2 و 3 داراي سنجنده هاي (Multi-Spectral
Scanner)
MSS
و
RBV (Return Beam Vidicon)
بود.
لندست
4 و 5 به ترتيب در سالهاي 1982 و 1984 پرتاب شد و حاوي سنجنده هاي
TM(Thematic Mapper)
و
MSS
بود.
مدارات
ماهواره در ارتفاع 705 کيلومتري از سطح زمين قرار دارند . زاويه ديد سنجند عرض
حدوداٌ 185 کيلومتر بر روي زمين را جارو مي نمايد و سپس داده هاي پيوسته اخذ شده،
در فريم هاي تصويري ( حدودا 185 در 175 کيلومتر ) ارايه مي گردد.
داده
هاي لندست 7 (+ETM)
سنجنده
ETM+
لندست 7 داراي ويژگيهايي جالبي شامل:
-
باند
پانکروماتيک با حد تشخيص مکاني 15 متر با تصاوير باندهاي چند طيفي رجيستر شده مي
باشد.
-
باند
6 مادون قرمز حرارتي از 120 متر قدرت تشخيص، به 60 متر بهبود يافته و داراي دو
Gain
تصويري مي باشد.
-
مشخصات
فني ذخيره سازي داده ها، امکان اخذ 100 فريم تصويري را در هر روز امکان پذير نموده
است.
:محدوده طول
موجي باندهاي تصوير برداري مطابق ذيل مي باشد
|
|
طول
موج ( ميکرون )
|
حد
تشخيص
|
|
Band
1
|
0.45
- 0.52
(blue)
|
30
metres
|
|
Band
2
|
0.52
- 0.60
(green)
|
30
metres
|
|
Band
3
|
0.63
- 0.69
(red)
|
30
metres
|
|
Band
4
|
0.75
- 0.90
(near
infra-red)
|
30
metres
|
|
Band
5
|
1.55
- 1.75
(infra-red)
|
30
metres
|
|
Band
6
|
10.4
- 12.50
(thermal
infra-red)
|
60
metres
|
|
Band
7
|
2.08
- 2.35
(near
infra-red)
|
30
metres
|
|
Band
8
|
0.52
- 0.90
(green
- near infra-red)
|
15
metres
|
مشخصات
طيفي تصاوير لندست 4 و 5 مشابه تصاوير باندهاي تصويري لندست 7 مي باشد ولي باند 6
با حد تشخيص 120 متر است و تصاوير لندست 5/4 داراي نويز بيشتري نسبت به تصاوير
لندست 7 مي باشد.
داده
هاي استر (ASTER)
سنجنده
ASTER
(Advanced
Spaceborne Thermal Emission and Reflectance
Radiometer
) داده هاي
با حد تشخيص مکاني ( 15 تا 90 متر ) در 14 باند مختلف تصويري، اخذ مي نمايد که از
محدوده مرئي طيف امواج الکترومنيتيک تا مادون قرمز حرارتي را شامل مي شود. اين
داده ها جهت تهيه نقشه ها با جزييات از حرارت متصاعد شده از سطح زمين شامل انعکاسي
و انتشاري(Reflectance
& Emissivity
) و همچنين استخراج مدل ارتفاع رقومي زمين، مورد استفاده قرار مي گيرد. اين
ماهواره از سکوي
TERRA
در دسامبر 1999 پرتاب شد. به طور کلي از اين داده براي تفسيرهاي مختلف زمين شناسي
و محيطي و کاربردهاي متنوع ديگر، استفاده مي گردد. اين داده قابليت اخذ تصاوير زوج
با تکنولوژي
Along Track
را دارا مي باشد و دقت استخراج اطلاعات از روي اين تصوير، در موقعيت هاي
X,Y,Z
حدود
15 متر است.
|
|
طول
موج ( ميکرون )
|
حد
تشخيص
|
|
Band
1
|
0.52-0.60
(Green)
|
15m
|
|
Band
2
|
0.63-0.69
(Red)
|
15m
|
|
Band
3
|
0.76-0.86
(Near IR)
|
15m
|
|
Band
4
|
1.60-1.70
(SWIR)
|
30m
|
|
Band
5
|
2.145-2.185
(SWIR)
|
30m
|
|
Band
6
|
2.185-2.225
(SWIR)
|
30m
|
|
Band
7
|
2.235-2.285(SWIR)
|
30m
|
|
Band
8
|
2.295-2.365
(SWIR)
|
30m
|
|
Band
9
|
2.36-2.43
(SWIR)
|
30m
|
|
Band
10
|
8.125-8.475
(TIR)
|
90m
|
|
Band
11
|
8.475-8.825
(TIR)
|
90m
|
|
Band
12
|
8.925-9.275
(TIR)
|
90m
|
|
Band
13
|
10.25-10.95
(TIR)
|
90m
|
|
Band
14
|
10.95-11.65
(TIR)
|
90m
|
عرض
تصوير برداري توسط اين سنجنده 60 کيلومتر است و به صورت فريم هاي استاندارد 60 در
60 کيلومتر ارائه مي گردد.
داده
هاي اسپات (SPOT)
سيستم
ماهواره
SPOT
توسط شرکت
CNES
در فرانسه طراحي و با همکاري کشور بلژيک و سوئد توسعه يافت. اين سيستم شامل يک سري
تجهيزات فضايي و زميني براي کنترل و برنامه ريزي ماهواره و همچنين آماده سازي و
توزيع تصاوير مي باشد. اولين ماهواره
SPOT1
در 22 فوريه 1986 پرتاب شد و آخرين عضو اين سري يعني
SPOT5
در سال 2002 در مدار زمين قرار گرفت و در حال حاضر سه تا اين ماهواره هاي به صورت
عملياتي در حال تصوير برداري مي باشند. ويژگيهاي منحصر به فرد ماهواره
SPOT
، حد تشخيص بالا، اخذ تصاوير
Stereo
و دوره زماني کوتاه اخذ تصاوير مجدد است که براي بسياري از کاربردها از قبيل (
کارتوگرافي، کشاورزي، محيط زيستي، کاربري اراضي و غيره) مفيد مي باشد. از سال 1986
بيش از 6 ميليون تصوير ار نقاط مختلف جهان اخذ شده و در آرشيو موجود مي باشد.
|
SPOT1,2,3
|
SPOT4
|
SPOT5
|
|
|
2HRV’s
|
2HRVIRs
|
2HRG’s
|
HRS
|
نام
سنجنده
|
|
·
1 باند
پانکروماتيک(10 متر)
·
3 باند طيفي چند طيفي)
20 متر
(
|
·
1 باند پانکروماتيک(10 متر)
·
3 باند طيفي چند طيفي)
20 متر
(
·
يک باند طيفي مادون قرمز کوتاه)
20 متر
(
|
·
2 تصوير پانکروماتيک(5 متر)تلفيق شده به صورت محصول 2.5 متري
·
3 باند طيفي تصويري چند طيفي)
10 متر
(
·
يک باند طيفي مادون قرمز کوتاه)
20 متر
(
|
|
باندهاي
طيفي و حد تشخيص مکاني
|
|
P
: 0.50 – 0.73
B1:
0.50 -0.59
B2:
0.61 – 0.68
B3:
0.78 – 0.89
|
M
: 0.61 – 0.68
B1:
0.50 -0.59
B2:
0.61 – 0.68
B3:
0.78 – 0.89
B4:
1.58 – 1.75
|
P
: 0.48 – 0.71
B1:
0.50 -0.59
B2:
0.61 – 0.68
B3:
0.78 – 0.89
B4:
1.58 – 1.75
|
|
محدوده
طيفي ( ميکرون )
|
|
60×60
تا 80 کيلومتر
|
60×60
تا 80 کيلومتر
|
60×60
تا 80 کيلومتر
|
60×60
تا 80 کيلومتر
|
|
8
بيت
|
8
بيت
|
8
بيت
|
8
بيت
|
|
31.06
|
31.06
|
31.06
|
حداکثر
زوايه دوران به درجه (عمود بر مسير )
|
|
1
تا 4 روز
|
1
تا 4 روز
|
1
تا 4 روز
|
دوره
تناوب تصاوير مجدد
متناسب
با عرض جغرافيايي منطقه
|
اسپات
4
و5 به
سنجنده ديگري به نام
Vegetation
نيز مجهز هستند که اين سنجنده داري عرض تصوير برداري بالا(2000 کيلومتر) که با حد
تشخيص مکاني 1 کيلومتر تصوير برداري مي نمايد و محدوده طيفي تصوير برداري آن به
صورت زير است:
B0
: 0.43 -
0.47 µ
( Oceanographic and Atmospheric Correction Application)
B2
: 0.61 –
0.68 µ
B3
: 0.78 – 0.89
µ
MID-IR
: 1.58 1.75 µ
تصوير
ماهواره اي QuickBird
در
دسامبر سال 2000 ميلادي شرکت
DigitalGlobe
مجوز اخذ تصاوير ماهواره اي با حد تشخيص 0.5 متر را از
NOAA
دريافت نمود و سپس با تغيير طرح اوليه، اقدام به افزايش حد تشخيص از 1 متر به 61
سانتي متر با تغيير در ارتفاع مداري و همچنين سيستم تصوير برداري، نمود. در نهايت
اين سنجنده در 18 اکتبر سال 2001 ميلادي با موفقيت به فضا پرتاب شد و پس از يک
دوره سه ماهه کاليبراسيون مداري، شروع به اخذ تصاوير از سطح زمين با حد تشخيص 61
سانتي متر، نمود.
اين سنجنده تاکنون صدها هزار فريم تصوير به وسعت بيش از 250 ميليون کيلومتر مربع
از سطح زمين اخذ نموده است و به طور متوسط حدود يک ميليون کيلومتر مربع در هفته،
تصوير برداري مي نمايد. مشخصات بيشتري از اين سنجنده در جدول زير و همچنين شکلهاي
ذيل آورده شده است:
|
اطلاعات
پرتاب
|
تاريخ
: اکتبر 2001
پرتابنده
: Delta 2
مکان
: نيروي هوايي واندنبرگ، کاليفرنيا
|
| |